Προς την Εκτελεστική Επιτροπή της ΠΟΕ Δ.Ο.Υ.
Οι θέσεις της Συνεργασίας Ανεξάρτητων Σχημάτων για την επικείμενη συνάντηση της ΠΟΕ Δ.Ο.Υ. με τον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε.
Αγαπητά μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΠΟΕ Δ.Ο.Υ.
Στις 23/12/2024 ο Διοικητής, με το διαδικτυακό του κάλεσμα, έστειλε ευχές στους εργαζόμενους της Α.Α.Δ.Ε. και εξέφρασε την επιθυμία να μας ακούσει όλους «ένας προς έναν». Με αφορμή αυτήν τη δημόσια πρόσκληση, έχουμε να επισημάνουμε τα παρακάτω:
- Η ανατροφοδότηση των προηγούμενων υποσχέσεων
Προφανώς, ο Διοικητής έχει καταλάβει ότι οι συνάδελφοι είναι πλήρως απογοητευμένοι από τα έργα και τις ημέρες του στην ηγεσία της Α.Α.Δ.Ε. και είναι δύσπιστοι στις εξαγγελίες του για το μέλλον των Υπηρεσιών. Ήταν 7 χρόνια πριν, κατά το έτος 2017, στην εισαγωγή/προοίμιο του αναθεωρημένου τότε Στρατηγικού Σχεδίου της Α.Α.Δ.Ε. όπου ο Διοικητής, προκειμένου να έχει συμμάχους τους εργαζόμενους, τους χαρακτήρισε ως «κεφάλαιο της Α.Α.Δ.Ε.» και σε γραπτή επιστολή του με παρόμοιο περιεχόμενο στις 03/01/2018, υποσχέθηκε να γυρίσει σελίδα στις παθογένειες του παρελθόντος, θέτοντας στην νεοσυσταθείσα τότε Α.Α.Δ.Ε. τις βάσεις για την επιδίωξη επαγγελματικής κουλτούρας, την αξιοποίηση του προσωπικού με βάση τις ικανότητες του, την προσφορά ίσων ευκαιριών, την δίκαιη αξιολόγηση του προσωπικού κ.λπ.
Δύο θητείες μετά, ως επικεφαλής της Α.Α.Δ.Ε. αυτό που διαπιστώνεται είναι ότι, στο διάστημα αυτό, έχει οικοδομηθεί ένας γραφειοκρατικός, δύσκαμπτος και αναχρονιστικός μηχανισμός, πλήρως αποκομμένος από τις ανάγκες των εργαζομένων, εξουσιαζόμενος από κομματικά συμφέροντα και χωρίς διαφανείς διαδικασίες στον τρόπο μισθολογικής και εργασιακής εξέλιξης των στελεχών του.
- Το Διοικητικό Μοντέλο Ολικής Ποιότητας της Α.Α.Δ.Ε. και οι επιπτώσεις.
Στα χρόνια που διοικεί την Α.Α.Δ.Ε., λαμβάνει οργανωτικές και διοικητικές αποφάσεις μονομερώς και αυθαίρετα, χωρίς καμία προσπάθεια συνεννόησης με τους άμεσα ενδιαφερόμενους, δηλαδή τους εργαζόμενους, και χωρίς να ενδιαφέρεται για τις επιπτώσεις των αποφάσεών του στους πολίτες και στους εργαζόμενους.
Τα παραδείγματα της κακοδιοίκησής του είναι πολλά και πιο πρόσφατο αυτό της άτακτης και πρόχειρης αναδιοργάνωσης της Α.Α.Δ.Ε. με την κεντρικοποίηση υπηρεσιών όπως το ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε. Αττικής, που προκάλεσε χάος στην εξυπηρέτηση των πολιτών. Για να καλυφθούν οι τραγικές αστοχίες της Διοίκησης και η δραματική υποστελέχωση των κεντρικών υπηρεσιών κλήθηκαν οι Δ.Ο.Υ. της περιφέρειας να «βγάλουν το φίδι από την τρύπα» μέσω της επαναδρομολόγησης των αιτημάτων και της κατάργησης της χωρικής αρμοδιότητας.
Έχοντας, λοιπόν, αποκόψει κάθε δίαυλο επικοινωνίας με την βάση, αγνοώντας ακόμα και γραπτές προτάσεις στελεχών της Α.Α.Δ.Ε. για την βελτίωση του οργανισμού, δεν διστάζει να λειτουργεί αυταρχικά αφού στην πράξη δεν λογοδοτεί σε κανέναν. Επιπλέον, αγνοεί θεμελιώδεις αρχές Δημόσιας Διοίκησης, όπως η αρχή της νομιμότητας, του κράτους δικαίου, της χρηστής διοίκησης ενώ, πιστός στο επικοινωνιακό του αφήγημα, επιμένει να μιλάει περί πρότυπης διαδικασίας εξυγίανσης της φορολογικής αρχής.
Σε έναν παράλληλο κόσμο σύγχρονης διοίκησης, οργανισμοί μεγάλης κλίμακας με ραγδαία ανάπτυξη π.χ. ΤΟΥΟΤΑ αντιλαμβάνονται ότι «Η Διοίκηση Ολικής Ποιότητας για να είναι επιτυχής πρέπει να βασίζεται στο ανθρώπινο δυναμικό της επιχείρησης ή του οργανισμού, στην επικοινωνία, την ομαδικότητα, την ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων, και στη παροχή των κινήτρων». (Evans et al., 2008)
- Οι ευθύνες του Διοικητή ως προς τις επιλογές προσώπων σε καίριες θέσεις ευθύνης και η λειτουργία της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων
Τα κυκλώματα διαφθοράς, που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα, αντί να φέρουν τον Διοικητή προ των ευθυνών του, ως επικεφαλή της φορολογικής αρχής, εργαλειοποιήθηκαν από τον ίδιο προκειμένου να διαβάλει του ίδιους τους εργαζόμενους και να στηλιτεύσει τον κλάδο στα μάτια της κοινωνίας.
Όπως υποστηρίζει στο διάγγελμά του, έχει δώσει εντολή για διενέργεια χιλιάδων επανελέγχων από την Υπηρεσία Εσωτερικών Ελέγχων (Δ.ΕΣ.ΥΠ.). Ως εκ τούτου, θα θέλαμε να μας απαντήσει δημόσια, αφού δηλώνει αμείλικτος σε τέτοια φαινόμενα, ποιο είναι το αποτέλεσμα των ελέγχων των καταγγελιών που πραγματοποίησε η Δ.ΕΣ.ΥΠ..
Ως προς τη λειτουργία της Δ.ΕΣ.ΥΠ., αυτήν θα πρέπει να αναθεωρηθεί συνολικά, καθώς πολλοί, πλέον, υποστηρίζουν πως η Υπηρεσία αυτή ασχολείται κυρίως με τον έλεγχο ανωνύμων καταγγελιών που στοχοποιούν απλούς εργαζόμενους ενώ, δεν έχει να επιδείξει κάποια σοβαρή επιτυχία σε θέματα αποκάλυψης μεγάλων υποθέσεων διαφθοράς. (με τις όποιες αποκαλύψεις να γίνονται μόνο από τη Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας)
- Η κεντρικοποίηση ως εργαλείο άσκησης εξουσίας
Οι εργαζόμενοι αντιλαμβάνονται ότι γύρω από τον Διοικητή έχει οικοδομηθεί μία γραφειοκρατία του κέντρου, όπου τα θεσμικά όργανα δεν λειτουργούν και οι κανόνες διαφάνειας δεν εφαρμόζονται, με σοβαρά προβλήματα συντονισμού των δράσεων και διαχείρισης του προσωπικού.
Τα παραπάνω σε συνδυασμό με την άνιση μεταχείριση των εργαζόμενων, την καταχρηστική συμπεριφορά προϊσταμένων, που γίνονται «βασιλικότεροι του βασιλεώς» υποστηρίζοντας με ζήλο κάθε άνωθεν εντολή, και τον εναγκαλισμό της διοίκησης με φορείς κομματικής εξουσίας έχουν προκαλέσει τεράστια ανασφάλεια στο προσωπικό της Α.Α.Δ.Ε. (στο «κεφάλαιο» όπως το χαρακτηρίζει ο ίδιος) που αναζητεί διεξόδους διαφυγής.
Μάλιστα, σε όλα αυτά τα ζητήματα (κατάχρηση διευθυντικού δικαιώματος, απειλές αρνητική αξιολόγηση από τους Προϊστάμενους, αστοχίες και παραλείψεις που δημιουργήθηκαν από την σύσταση του ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε. Αττικής) γίνεται αναφορά σε πρόσφατη ομόφωνη ανακοίνωση του Συλλόγου Εργαζομένων στις Δ.Ο.Υ. Νομού Αττικής και Κυκλάδων.
- Οι μηχανισμοί στους οποίους βασίζεται η εξουσία του Διοικητή
Α) Αξιολόγηση
Είναι πλέον φανερό σε όλους, ότι η διαδικασία της αξιολόγησης, με τον τρόπο που εφαρμόζεται, όχι μόνο δεν εκπληρώνει τον σκοπό της, που είναι η βελτίωση της εργασίας μας, αλλά συνιστά έναν μηχανισμό εξουσίας και χειραγώγησης των αξιολογούμενων.
Πέραν του ότι χαρακτηρίζεται από την έλλειψη δικλείδων ασφαλείας και διαφάνειας, κατά την εφαρμογή της, δεν τηρούνται ούτε αυτοί οι κανόνες που προβλέπονται στα πρώτα 8 άρθρα της Κανονιστικής της. Συγκεκριμένα, το μοντέλο στοχοθεσίας που εφαρμόζει η Α.Α.Δ.Ε., απέχει έτη φωτός από την μέθοδο S.M.A.R.T. της κανονιστικής, τα όργανα που προβλέπεται να συνεδριάζουν δεν έχουν συγκροτηθεί ποτέ, δεν υφίστανται πρακτικά, έντυπα προόδου, συνελεύσεις τμημάτων και μονάδων και πλήθος άλλων προβλέψεων έχουν μείνει στα χαρτιά. Το σημαντικότερο όλων είναι ότι δεν υπάρχει κανένας αξιόπιστος μηχανισμός ελέγχου των παραπάνω ή των ενστάσεων.
Επιπλέον, δίνεται η εξουσία στον εκάστοτε προϊστάμενο- αξιολογητή, εξυπηρετώντας συχνά έναν κομματικό μηχανισμό, με την υποκειμενική του κρίση να καθορίζει την υπηρεσιακή και μισθολογική εξέλιξη των υπαλλήλων ή και να εξουδετερώσει τον ανταγωνισμό για τις θέσεις ευθύνης, χωρίς τη δυνατότητα υποβολής ένστασης από τον αξιολογούμενο, κατά παράβαση του συνταγματικού δικαιώματος της έννομης προστασίας.
Αλλά και ο σχεδιασμός της αξιολόγησης με βάση ένα ποσοτικό μοντέλο μέτρησης της απόδοσης οδηγεί σε στρεβλώσεις στον ίδιο τον Οργανισμό καθώς οι προϊστάμενοι επικεντρώνονται στο πώς θα πετύχουν τους (πολλές φορές μη ρεαλιστικούς) στόχους για να εξασφαλίσουν μία καλή βαθμολογία που θα τους επιτρέψει να επιλεγούν ξανά σε θέση ευθύνης. Ωστόσο, κάτι τέτοιο, αφενός αποπροσανατολίζει τον οργανισμό από τον πραγματικό του στόχο, που είναι πραγματική πάταξη της υψηλής φοροδιαφυγής και είσπραξη των δημοσίων εσόδων και αφετέρου δημιουργεί υποχωρήσεις σε βάρος της "ποιότητας" και της ομαδικής εργασίας.
Β) Τα Υπηρεσιακά και Γνωμοδοτικά Συμβούλια
Η συγκρότηση και η λειτουργία των επιτροπών είναι υπό τον πλήρη έλεγχο του Διοικητή ο οποίος επιλέγει όποιον θέλει για την εκάστοτε θέση τηρώντας μεν τον τύπο της διαδικασίας, αλλά καταστρατηγώντας κάθε έννοια αξιοκρατίας.
Τα συμβούλια επιλογής προϊσταμένων οποιουδήποτε επιπέδου είναι απλώς γνωμοδοτικά, μη δεσμευτικά δηλαδή για την τελική απόφαση του Διοικητή, επιτρέποντας την παράκαμψη της βαθμολογικής κατάταξης με την διατύπωση της «ειδικής αιτιολογίας».
Δεν είναι τυχαία, μάλιστα, η έντονη αντίδραση της Ένωσης Αποφοίτων της Ε.Σ.Σ.Δ.Α. που κατακεραύνωνε την ηγεσία της Α.Α.Δ.Ε. για την εργαλειοποίηση της διαδικασίας της προφορικής συνέντευξης και της «ειδικής αιτιολογίας» ως μέσο για την δημιουργία ενός αναξιοκρατικού και κομματικά εξαρτημένου οργανισμού (1/4-3-2024 επιστολή διαμαρτυρίας ΕΝΑΠ ΕΣΣΔΑ).
Σύμφωνα με την σχετική νομολογία, για την περίπτωση της προφορικής συνέντευξης είναι απαραίτητη η ύπαρξη αναλυτικών πρακτικών από τα οποία να προκύπτει η αιτιολογημένη αξιολόγηση των απαντήσεων του υποψηφίου εκ μέρους κάθε μέλους του οργάνου επιλογής σε σχέση με τα νόμιμα κριτήρια (ΣτΕ Ολομ. 711/2017, 3052/2009, 4835/2014). Η αξιολόγηση των προσόντων που άπτονται τόσο της προσωπικότητας όσο και διοικητικών ικανοτήτων του υποψηφίου δεν επιτρέπεται να γίνεται με μυστική ψηψοφορία, χωρίς πρακτικό και προσήκουσα αιτιολογία, αλλά από όργανο κατάλληλα συγκροτημένο και με διαδικασία που εξασφαλίζει τη διαφάνεια και τον δικαστικό έλεγχο (ΣτΕ 711/2017 σκέψη 14η, ΣτΕ 1016/2010 επταμ. και ΣτΕ 1445/2017).
Επιπλέον, η διαδικασία της προφορικής συνέντευξης στην οποία δεν τηρούνται πρακτικά αλλά βοηθητικές σημειώσεις, οι οποίες καταστρέφονται μόλις καθαρογραφούν, δεν διασφαλίζει την ακεραιότητα και τη διαφάνεια της διαδικασίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό πολλών προσοντούχων συναδέλφων, οι οποίοι νιώθουν αδικημένοι και ταπεινωμένοι από το έλλειμμα αξιοκρατίας, δικαιοσύνης και ισονομίας.
Οι προκλητικότατες, χαριστικές, κομματικές τοποθετήσεις των προϊσταμένων κάθε βαθμίδας από τον ίδιο τον Διοικητή δημιουργούν τέτοιου βαθμού εξαρτήσεις που αφενός εξυπηρετούν την ευνοιοκρατία εντός των υπηρεσιών μας και αφετέρου θέτουν τις βάσεις για την συγκάλυψη των διοικητικών αστοχιών του Διοικητή και στην προστασία της δημόσιας εικόνας του.
Ο μηχανισμός κομματικών εξυπηρετήσεων οδηγεί σε στρεβλώσεις και ακόμα και στο ίδιο το συνδικαλιστικό κίνημα όταν προϊστάμενοι που συμμετέχουν σε συνδικαλιστικές εκλογές χρησιμοποιούν την θέση τους ως μοχλό πίεσης ή για την παροχή ανταλλαγμάτων παραβιάζοντας την ελεύθερη έκφραση των συναδέλφων (Σχετ. η ανακοίνωση της ΔΗΣΣΥΕ για τις εκλογές στον Σύλλογο Εφοριακών Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Χαλκιδικής).
Έτσι. μία μειοψηφία, χειραγωγεί την πλειοψηφία του συνδικαλιστικού κινήματος, ενάντια στις αρχές της Δημοκρατίας, του Συντάγματος και της ελευθερίας συνδικαλιστικού έκφρασης και, μάλιστα, με τις ευλογίες του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε..
- Η ψευδεπίγραφη και κίβδηλη αριστεία που αναφέρεται το Στρατηγικό Σχέδιο της Α.Α.Δ.Ε. 2025-2029
Ουδείς πλέον πιστεύει ότι υπάρχει η ελάχιστη ανεξαρτησία στο εσωτερικό της Α.Α.Δ.Ε., ούτε ότι οι επιλογές του Διοικητή για τις θέσεις των Προϊσταμένων γίνονται αντικειμενικά και αμερόληπτα. Επίσης, ότι οι κομματικά τοποθετημένοι προϊστάμενοι έχουν αντικειμενική και δίκαιη συμπεριφορά απέναντι σε εργαζομένους αλλά και φορολογούμενους, πόσο δε μάλλον να απονείμουν και αριστεία.
Δύο παραδείγματα τοποθέτησης προϊσταμένων, κατόπιν προσωπικής επιλογής του Διοικητή, είδαν πρόσφατα τη δημοσιότητα με αφορμή την αποκάλυψη κυκλωμάτων εκβιασμού στην Κέρκυρα και στην Χαλκίδα. Στην μία περίπτωση, μάλιστα, ο υποψήφιος με τα περισσότερα μόρια αποκλείστηκε από τη διαδικασία επιλογής, γιατί βαθμολογήθηκε κάτω από τη βάση στην προφορική συνέντευξη, όταν η ίδια η Α.Α.Δ.Ε., προ τριετίας είχε κρίνει τον ίδιο υποψήφιο ως απολύτως επαρκή.
Τόσο ο Διοικητής, όσο και οι προσωπικές του επιλογές, παραμένουν στις θέσεις τους ως ικανοί να συνεχίσουν το διοικητικό έργο τους, μετακυλίοντας τις ευθύνες στους εργαζόμενους οι οποίοι, συκοφαντήθηκαν, και σύμφωνα με δημοσιεύματα, ακόμη και απειλήθηκαν.
- Η επίκληση του Διοικητή στο «ευ ζην» του εργαζομένων
Η επίκληση του Διοικητή στο «ευ ζην» των εργαζομένων γίνεται σε μία περίοδο που ιστορικά βιώνουμε την φτωχοποίηση του κλάδου, με στάσιμους μισθούς εν μέσω έντονων πληθωριστικών πιέσεων. Την ίδια στιγμή που κονδύλια πολλών εκατομμυρίων δαπανώνται για την χρηματοδότηση του Γραφείου Επικοινωνίας της Α.Α.Δ.Ε. (άρα για τον ίδιο τον Διοικητή) και ψηφίζονται διατάξεις που προετοιμάζουν για την αύξηση της αμοιβής του Διοικητή σε επίπεδα υψηλότερα των προέδρων συνταγματικά κατοχυρωμένων ανεξάρτητων αρχών.
Ενώ, σε άλλους κλάδους έχουν γίνει σημαντικές αναπροσαρμογές στους μισθούς, βάσει τιμαριθμικών αυξήσεων, και το πραγματικό κατά κεφαλήν εθνικό προϊόν αυξάνεται, στην Α.Α.Δ.Ε. δεν υπάρχει δημοσιονομικό περιθώριο για αυξήσεις με αποτέλεσμα υψηλά καταρτισμένοι υπάλληλοι με εργασιακή εμπειρία αποχωρούν από τον κλάδο. Το πολυδιαφημισμένο ειδικό μισθολόγιο της Α.Α.Δ.Ε. αμείβει έναν έμπειρο ελεγκτή όσο κοστολογεί η αγορά εργασίας έναν σερβιτόρο ή έναν βοηθό τεχνίτη.
Άραγε τί έχει να πει για το «ευ ζην» στους εργαζόμενους στο υποστελεχωμένο ΚΕ.ΜΕ.Ε.Π., μια υπηρεσία που αποτελεί την προμετωπίδα της φορολογικής αρχής για την αντιμετώπιση της υψηλής φοροδιαφυγής, όταν από το 2015 έχουν επιβαρυνθεί πολλές χιλιάδες ευρώ ως δαπάνες μετακίνησης για την διενέργεια ελέγχων εντός Αττικής, και η Διοίκηση δεν κατάφερε, έως και σήμερα, να διαθέσει έναν διοικητικό υπάλληλο για να διενεργήσει τις σχετικές πιστώσεις; Ή στους συναδέλφους που επιβαρύνθηκαν με επιπλέον κόστη μετακίνησης για να μεταβούν στις νέες κεντροποιημένες δομές;
Τέλος, στην πρόσφατή συνέντευξη του Διοικητή στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΙ, στις 14-1-2025, έκανε μνεία για υπεραπόδοση φορολογικών εσόδων ύψους 5,4 δις για το 2024, χωρίς να γίνει η παραμικρή αναφορά στο «κεφάλαιο» της Α.Α.Δ.Ε., δηλαδή στους εργαζόμενους της.
- Η επιμονή στην Κεντρικοποίηση.
Ο Διοικητής παρά τα σοβαρά προβλήματα που έχουν παρουσιαστεί στις νέες κεντρικοποιημένες υπηρεσίες εξακολουθεί να υπερασπίζεται τις λαθεμένες επιλογές του και να εξαγγείλει την επέκταση της κεντρικοποίησης στην Περιφέρεια. Και ενώ, αρχικά, υποτίμησε τις δυσλειτουργίες που εμφανίστηκαν, ονομάζοντας ως "παιδικές αρρώστιες" τις καθυστερήσεις και τη δυσκολία στην διεκπεραίωση των υποθέσεων, εν τέλει, δεν κατόρθωσε να διευθετήσει τα προβλήματα που προέκυψαν στις υπηρεσίες αυτές.
Ωστόσο, η μυωπική του στάση δεν του επιτρέπει να παραδεχτεί την αποτυχία του μεγαλεπήβολου σχεδίου του και αδιαφορώντας για τις συνέπειες εξαγγείλει την πλήρη αναδιοργάνωση της φορολογικής αρχής. Κάτι τέτοιο, θα οδηγήσει σε παράλυση τον φορολογικό μηχανισμό και σε απόλυτη σύγχυση και εργασιακή αβεβαιότητα τους εργαζόμενους.
Με βάση τα ανωτέρω, ενόψει της επικείμενης συνάντησης με τον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., θεωρούμε ότι οφείλουμε να απαιτήσουμε με κάθε δυνατό τρόπο:
- Οι εργαζόμενοι να έχουν πρόσβαση και ενεργό συμμετοχή σε όλες τις διοικητικές αποφάσεις που τους αφορούν όπως γίνεται στις περισσότερες χώρες του κόσμου με υψηλό βιοτικό επίπεδο.
- Να σταματήσει η κεντρικοποίηση των υπηρεσιών καθώς δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις στην αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών, στην ισόρροπη ανάπτυξη της περιφέρειας και στο αίσθημα ασφάλειας των εργαζόμενων.
- Να γίνουν ριζικές αλλαγές στον τρόπο επιλογής στις θέσεις ευθύνης προκειμένου να περιοριστεί η αποφασιστική αρμοδιότητα του Διοικητή.
- Να θεσπιστούν άμεσα διαδικασίες ώστε οι εντολές ελέγχου να κατανέμονται με τυχαίο τρόπο στους ελεγκτές.
- Να ληφθούν άμεσα μέτρα για την επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών της Α.Α.Δ.Ε. και του Υπουργείου Οικονομικών.
- Να υπάρξουν ουσιαστικές μισθολογικές αυξήσεις στους μισθούς μας, σε ποσοστό τουλάχιστον 20% επί των σημερινών αμοιβών μας, ώστε προσεγγίσουμε σύντομα στον μέσο όρο των μισθών των οικονομικών υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωση. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, την τελευταία 4ετία στην Ελλάδα υπήρξε 7,7% αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα, ποσοστό τριπλάσιο της Ευρωζώνης, ενώ η πραγματική αγοραστική δύναμη των μισθών διολίσθησε στην τελευταία θέση.