ΑΘΗΝΑ 19.8.2026
ΑΡ.ΠΡΩΤ.: 2937
Υπόμνημα για την ανάγκη άμεσης νομοθετικής παρέμβασης για την
κατάργηση του άρθρου 28 του Ν. 5104/2024, λόγω πρόκλησης
ενδεχόμενης εκτεταμένης απώλειας δημοσίων εσόδων.
Προς: Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ.Πιερρακάκη
Τον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ.Μαρκόπουλο
Τον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. κ.Πιτσιλή
Τα κοινοβουλευτικά κόμματα
Με το παρόν υπόμνημα επισημαίνεται η άμεση και επιτακτική ανάγκη νομοθετικής
ρύθμισης για την κατάργηση του άρθρου 28 του Ν. 5104/2024, το οποίο ήδη οδηγεί
σε ενδεχόμενη οιονεί και κεκαλυμμένη πρόωρη παραγραφή χιλιάδων
φορολογικών υποθέσεων, προκαλώντας μια τεράστια ψυχολογική πίεση-
επιβάρυνση στους ήδη επιβαρυμένους συναδέλφους των ελεγκτικών υπηρεσιών,
προκαλώντας ενδεχομένως απώλεια εκατομμυρίων ευρώ ετησίως από μη
βεβαιωθέντες φόρους και πρόστιμα.
2. Ιστορικό και Νομοθετικό Πλαίσιο
Ο Ν. 5104/2024 αποτελεί τον τρίτο κατά σειρά Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας,
αντικαθιστώντας τον Ν. 4987/2022 και, προγενέστερα, τον Ν. 4174/2013. Με τον
νέο Κώδικα εισήχθη για πρώτη φορά στη σύγχρονη ελληνική φορολογική
νομοθεσία διάταξη που, ουσιαστικά με έμμεσο τρόπο καταργεί τις πάγιες
μεταπολεμικές ρυθμίσεις περί παραγραφής, οι οποίες ίσχυαν επί περίπου ογδόντα
έτη.
Οι προηγούμενες ρυθμίσεις (όπως και οι ισχύουσες του Ν. 5104/2024) προέβλεπαν
πενταετή παραγραφή, με δυνατότητα παράτασης έως τα δεκαπέντε ή και τα είκοσι
έτη σε περιπτώσεις μεγάλης φοροδιαφυγής. Αντιθέτως, το άρθρο 28 του Ν.
5104/2024 περιορίζει τη διάρκεια του φορολογικού ελέγχου σε ένα έτος, με
δυνατότητα παράτασης έξι μηνών άπαξ και επιπλέον έξι μηνών μόνο σε εξαιρετικές
περιπτώσεις.
3. Επιπτώσεις της Ρύθμισης
Η εφαρμογή του άρθρου 28 οδηγεί σε έμμεση καταστρατήγηση της πενταετούς
προθεσμίας ολοκλήρωσης και κοινοποίησης των αποτελεσμάτων ελέγχου, όπως
προβλέπεται στο άρθρο 37 του ίδιου νόμου. Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 28:
«Αν δεν ολοκληρωθεί ο φορολογικός έλεγχος εντός των προθεσμιών των παρ. 1 και
2, δεν επιτρέπεται νέος έλεγχος που να καλύπτει το αντικείμενο της αρχικής
εντολής, εκτός αν προκύψουν νέα στοιχεία των παρ. 4 και 5 του άρθρου 27».
Η διάταξη αυτή στερεί από το Δημόσιο τη δυνατότητα επανελέγχου για την ίδια
φορολογία και το ίδιο έτος, ακόμη και όταν υπάρχουν σημαντικά ποσά προς
βεβαίωση. Ως αποτέλεσμα, ήδη παραγράφονται υποθέσεις με υψηλό
δημοσιονομικό ενδιαφέρον, οδηγώντας σε απώλεια τεράστιων ποσών που θα
μπορούσαν να ενισχύσουν τον κρατικό προϋπολογισμό και να διατεθούν για
κοινωνικές ανάγκες.
Κατά την ελεγκτική διαδικασία οι σοβαρές υποθέσεις απαιτούν δυσανάλογα
μεγάλο χρόνο ελέγχου, τεκμηρίωσης και επεξεργασίας. Ως αποτέλεσμα αυτών είναι
να ωθούνται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί να ασχολούνται με απλές υποθέσεις που
απαιτούν λιγότερο ελεγκτικό χρόνο ενώ οι δύσκολες υποθέσεις που είναι συνήθως
υψηλής φοροδιαφυγής παραμένουν ανέλεγκτες, καθυστερημένες ή ουσιαστικά
ανεπεξέργαστες. Έτσι, η ρύθμιση όχι μόνο δεν ενισχύει τη συμμόρφωση αλλά
αποδυναμώνει τον πυρήνα της φορολογικής δικαιοσύνης.
4. Επιφυλάξεις και Αντιδράσεις που έχουν διατυπωθεί
Μετά την ψήφιση του νόμου, οι συνάδελφοι ελεγκτές εξέφρασαν έντονες
αντιρρήσεις, επισημαίνοντας ότι η διάταξη: • καταστρατηγεί και παρακάμπτει τον
βασικό κανόνα της πενταετούς παραγραφής, • δεν λαμβάνει υπόψη την
υποστελέχωση των ελεγκτικών υπηρεσιών, • επιβαρύνει υπέρμετρα τις διαδικασίες
ελέγχου, • απαιτεί πλήρεις και χρονοβόρες επαληθεύσεις ακόμη και για υποθέσεις
μικρής σημασίας, • δεν συνοδεύεται από επαρκείς οδηγίες και συντονισμό από την
Α.Α.Δ.Ε. Οι παράγοντες αυτοί καθιστούν πρακτικά αδύνατη την ολοκλήρωση των
ελέγχων εντός των ασφυκτικών προθεσμιών που θέτει το άρθρο 28.
5. Υφιστάμενη Κατάσταση
Δεδομένου ότι ο νόμος τέθηκε σε ισχύ στις 19/04/2024 και έχει ήδη παρέλθει
διάστημα άνω των δύο ετών, η παραγραφή υποθέσεων έχει ήδη ξεκινήσει. Η
συνέχιση της εφαρμογής του άρθρου 28 αναμένεται να οδηγήσει σε ακόμη
μεγαλύτερη απώλεια δημοσίων εσόδων και σε ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση των
συναδέλφων των ελεγκτικών υπηρεσιών, πολλοί εκ των οποίων έχουν φτάσει στα
όρια των αντοχών τους, τρεπόμενοι σε φυγή από τα τμήματα ελέγχου και με ό,τι
αυτό συνεπάγεται για τις δυνατότητες και την ποιότητα του ελέγχου.
6. Πρόταση Νομοθετικής Παρέμβασης
Για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, προτείνεται:
1. Άμεση κατάργηση του άρθρου 28 του Ν. 5104/2024.
2. Θέσπιση αναδρομικής ισχύος, ώστε να αποτραπεί η παραγραφή υποθέσεων
που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
3. Επαναφορά ρυθμίσεων αντίστοιχων του Ν. 4174/2013, με επιμήκυνση του
χρόνου παραγραφής για αδικήματα μεγάλης φοροδιαφυγής, ιδίως όταν
αφορούν πολύ υψηλά ποσά.
4. Ενίσχυση των ελεγκτικών υπηρεσιών με προσωπικό και σαφείς οδηγίες,
ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της φορολογικής
νομοθεσίας.
7. Συμπέρασμα
Η άμεση νομοθετική παρέμβαση κατάργησης του άρθρου 28 του Ν. 5104/2024
αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος
μέσω της εύρυθμης λειτουργίας των φορολογικών ελεγκτικών υπηρεσιών, την
είσπραξη των δημοσίων εσόδων, την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και
την εγκαθίδρυση φορολογικής δικαιοσύνης.
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΥΦΑΝΤΗ ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΑΓΚΑΡΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ