Media

Αναστολή ΑΦΜ: Ανάγκη για ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο
Προτείνεται η θέσπιση νέου άρθρου 11Α ΚΦΔ, που θα προβλέπει fast track, αλλά συνταγματικά ασφαλή διαδικασία προσωρινής αναστολής ΑΦΜ

Τoυ Λουκά Παπαζησίμου, ειδικού επιστήμονα, γραφείο Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων

Η ΑΝΑΣΤΟΛΗ ή απενεργοποίηση του Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) είναι ένα από τα πιο δραστικά μέτρα που διαθέτει η φορολογική διοίκηση.
Η απώλειά του σημαίνει πρακτικά αδυναμία άσκησης κάθε επαγγελματικής δραστηριότητας: Χωρίς ΑΦΜ δεν εκδίδονται τιμολόγια, δεν πραγματοποιούνται συναλλαγές, δεν λειτουργούν τραπεζικοί λογαριασμοί.

Πρόκειται επομένως για μέτρο που αγγίζει την ίδια την ελευθερία της οικονομικής δραστηριότητας, συνταγματικά κατοχυρωμένη στο άρθρο 5 §1 του Συντάγματος.

Η ΑΝΑΓΚΗ για ένα τέτοιο εργαλείο είναι προφανής. Τα τελευταία χρόνια η ΑΑΔΕ αντιμετωπίζει οργανωμένα κυκλώματα απάτης ΦΠΑ τύπου carousel, στα οποία χρησιμοποιούνται δεκάδες εικονικές εταιρείες (missing traders) για να δημιουργούνται πλασματικές επιστροφές φόρου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ταχεία αναστολή του ΑΦΜ
μπορεί να αποτρέψει σημαντικές απώλειες εσόδων.

Όμως, το μέτρο αυτό δεν μπορεί να εφαρμόζεται «εν λευκώ», χωρίς σαφές νομικό πλαίσιο και θεσμικές εγγυήσεις.

Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ 869/2025 έθεσε ακριβώς αυτό το όριο. Το Δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική τη διάταξη του άρθρου 11 ν. 4174/2013, επειδή παρείχε στον διοικητή της ΑΑΔΕ γενική και αόριστη εξουσιοδότηση να καθορίζει περιπτώσεις και συνέπειες αναστολής ΑΦΜ χωρίς σαφή καθοδήγηση από τον νομοθέτη.

Με άλλα λόγια, το ΣτΕ δεν απέρριψε το μέτρο καθαυτό, αλλά τον τρόπο με τον οποίο θεσπίστηκε: χωρίς προβλέψιμα όρια, διαδικασία ή διάρκεια.

Ο ΝΟΜΟΘΕΤΗΣ, επιχειρώντας να θεραπεύσει το πρόβλημα, εισήγαγε το άρθρο 10 του ν. 5104/2024, που επαναπροσδιορίζει τις περιπτώσεις αναστολής και απενεργοποίησης.

Ωστόσο, το νέο πλαίσιο παραμένει λειψό ως προς τις διαδικαστικές εγγυήσεις. Δεν προβλέπει συγκεκριμένη διάρκεια της αναστολής, δεν κατοχυρώνει δικαίωμα ακρόασης του φορολογουμένου, ούτε επιβάλλει υποχρέωση αιτιολόγησης ή εσωτερικού ελέγχου της πράξης.

Έτσι, ενώ το Σύνταγμα απαιτεί περιορισμούς σαφείς, προσωρινούς και αναλογικούς, το ισχύον σύστημα εξακολουθεί να αφήνει ευρύ πεδίο διακριτικής ευχέρειας στη διοίκηση.

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ κατάσταση αναδεικνύει ένα θεσμικό έλλειμμα σαφήνειας: Η ΑΑΔΕ, προκειμένου να αποφύγει νομικές αμφισβητήσεις, εμφανίζεται συχνά επιφυλακτική στην εφαρμογή του μέτρου, ενώ σε άλλες περιπτώσεις το εφαρμόζει χωρίς ενιαία διαδικασία ή χρονικό πλαίσιο, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα τόσο για τη διοίκηση όσο και για τους φορολογουμένους.

Η ΑΠΟΥΣΙΑ μιας ρητής, ταχείας διαδικασίας περιορίζει την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, ενώ παράλληλα δεν διασφαλίζει επαρκώς τη θεσμική ασφάλεια των διοικητικών ενεργειών.

ΑΠΕΝΑΝΤΙ σε αυτό το θεσμικό αδιέξοδο, προτείνεται η θέσπιση νέου άρθρου 11Α ΚΦΔ, που θα προβλέπει fast track, αλλά συνταγματικά ασφαλή διαδικασία προσωρινής αναστολής ΑΦΜ.

Η διαδικασία θα βασίζεται σε τέσσερα στάδια:

1. Έκδοση προσωρινής πράξης από την αρμόδια ΔΟΥ ή Ελεγκτικό Κέντρο, με τεκμηριωμένες ενδείξεις απάτης και σαφή αιτιολογία.

2. Δικαίωμα αντιρρήσεων του φορολογουμένου εντός 10 ημερών, κατοχυρώνοντας την αρχή της ακρόασης.

3. Αξιολόγηση από ανώτερο όργανο (π.χ., ΔΕΔ ή τριμελή επιτροπή), το οποίο αποφασίζει εντός 30 ημερών την επικύρωση ή άρση της αναστολής.

4. Αυτοδίκαιη λήξη του μέτρου μετά από 60 ημέρες, εάν δεν εκδοθεί οριστική πράξη.

ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ αυτό, το μέτρο παραμένει λειτουργικά αποτελεσματικό, αλλά χρονικά περιορισμένο και ελεγχόμενο.

Η φορολογική διοίκηση αποκτά τη δυνατότητα να παρεμβαίνει άμεσα όπου υπάρχει κίνδυνος απάτης, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζονται η αναλογικότητα και η ασφάλεια δικαίου.

ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ρύθμιση δεν θα ενισχύσει μόνο τη νομιμότητα, αλλά και την αξιοπιστία της διοίκησης. Η προβλεψιμότητα των διαδικασιών και η ύπαρξη εσωτερικού ελέγχου θα μειώσουν τις συγκρούσεις με τους φορολογουμένους και θα καταστήσουν τις αποφάσεις της ΑΑΔΕ περισσότερο σεβαστές.

Στην πράξη, η συνταγματική θωράκιση λειτουργεί ως ενίσχυση, όχι περιορισμός της αποτελεσματικότητας.

Η ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΑΦΜ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διοικητικό «όπλο», αλλά ως θεσμικό μέτρο ισορροπίας: εργαλείο προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, υπό την προϋπόθεση ότι εφαρμόζεται με σαφήνεια, διαφάνεια και σεβασμό στη νομιμότητα.

Η ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΣΗ ενός σαφούς και προσωρινού μηχανισμού, όπως το προτεινόμενο άρθρο 11Α, θα αποτελέσει δείγμα ώριμου φορολογικού κράτους δικαίου – εκεί όπου η νομιμότητα δεν υπονομεύει την αποτελεσματικότητα, αλλά την εγγυάται.

 

Εδώ το άρθρο στην Ναυτεμπορική

 

 

Εν συντομία: Η κυβέρνηση της ΝΔ με πλήθος αποφάσεων του Υπουργείου Οικονομικών και της ΑΑΔΕ, από τη φορολογία μέχρι τον έλεγχο, ευνοεί τις μεγάλες επιχειρήσεις και επιβαρύνει τις μικρές. 

Γιατί ενδιαφέρει: Η απαξίωση των ελεγκτικών μηχανισμών και αντιφατικά άρθρα στον νέο φορολογικό κώδικα δίνουν το ελεύθερο σε ισχυρά κεφάλαια και πολυεθνικές να κάνουν στην Ελλάδα ό,τι θέλουν, να διευκολύνονται φορολογικά και να ανεβάζουν τις τιμές εις βάρος των φτωχοποιημένων πολιτών.

Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο Πισσαρίδη, που ακολουθεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, είχε η ιδέα περί του αντιπαραγωγικού χαρακτήρα των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του ελληνικού επιχειρείν. Η λύση στο «πρόβλημα» αυτό είναι η αύξηση του αριθμού των επιχειρήσεων μεσαίου και μεγάλου μεγέθους και το «λουκέτο» στις μικρές.  

Η ιδέα αυτή ταιριάζει γάντι με τη διάθεση της κυβέρνησης Μητσοτάκη να στηρίξει και να υπηρετήσει τους ολίγους πολύ μεγάλους του κάθε κλάδου, από την ενέργεια ως τις τηλεπικοινωνίες και τις τράπεζες, ώστε να έχει κι αυτή τα οφέλη της αμέριστης υποστήριξής τους. Η λειτουργία αυτή εξυπηρετήθηκε μέσα από την κατανομή των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και τα περισσότερα νομοθετήματα της ΝΔ περί ενέργειας, τηλεπικοινωνιών, πληροφορικής, τραπεζών και funds. Και είναι γεγονός ότι η πλειονότητα των ελληνικών επιχειρήσεων βγήκαν υπερχρεωμένες από τη μεγάλη κρίση, όμως για να καθαρίσει η ΔΕΗ από τα χρέη της άλλαξε η ενεργειακή νομοθεσία και ενεργειακή στοχοθεσία της χώρας στέλνοντας τις τιμές του ρεύματος στον θεό σε βάρος των νοικοκυριών και της παραγωγής αλλά οι μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις αφέθηκαν στην τύχη τους να σωρεύουν βουνά χρέους προς το Δημόσιο, που αυξάνονται ετησίως με το ληστρικό επιτόκιο 8,76%.

• Α.Α.Δ.Ε.

Περισσότερα …

 Στο βίντεο η ομιλία (μετά το κλικ στον σύνδεσμο επιστρέψτε σε αυτήν εδώ την καρτέλα)

Καλησπέρα σας. Ονομάζομαι Λουκάς Παπαζησίμου και είμαι Ελεγκτής Βεβαίωσης στο Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων. Επίσης, είμαι εκλεγμένος Γενικός Σύμβουλος, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του συνδικαλιστικού οργάνου μας και εκπρόσωπος της παράταξης της Συνεργασίας Ανεξάρτητων Σχημάτων Εφοριακών.

Αγαπητές συναδέλφισσες, αγαπητοί συνάδελφοι,

Οι συνθήκες που επικρατούν στο περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε είναι πάρα πολύ δυσμενείς. Έχουμε να αντιμετωπίσουμε:

Περισσότερα …