Αθήνα 15/10/2026
Προς:
Βουλευτή κ. Μάκη Βορίδη
Θέμα: Διασφάλιση δημοσίων εσόδων, φορολόγηση πολυεθνικών επιχειρήσεων και επιπτώσεις στην ακρίβεια
Αξιότιμε κ. Βουλευτά,
Σε δημόσια συνέντευξή σας δηλώσατε ότι είστε ανοιχτός σε προτάσεις και λύσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας από οποιονδήποτε μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο. Με αφορμή την τοποθέτησή σας αυτή, θεωρούμε υποχρέωσή μας, ως εργαζόμενοι στις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες με άμεση γνώση των ζητημάτων φορολογικής συμμόρφωσης και διασφάλισης των δημοσίων εσόδων, να θέσουμε υπόψη σας μια πτυχή του προβλήματος που συχνά παραβλέπεται: τη διαρροή δημοσίων εσόδων από πρακτικές διεθνούς φοροαποφυγής, το οποίο, κατά την άποψή μας, συνδέεται άμεσα με τις δυνατότητες του κράτους να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την ακρίβεια και να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
Στην Ελλάδα, όλο και πιο συχνά συναντάται το εξής παράδοξο: πολυεθνικές επιχειρήσεις και όμιλοι εταιρειών, παρά τη διαχρονική αύξηση του κύκλου εργασιών τους, να εμφανίζουν μικρό περιθώριο κέρδους και λιγοστά φορολογητέα έσοδα. Η εικόνα αυτή δύναται, μεταξύ άλλων παραγόντων, να συνδέεται με την πολιτική ενδοομιλικών συναλλαγών που εφαρμόζεται στο πλαίσιο ενός ομίλου. Ειδικότερα, οι ενδοομιλικές χρεώσεις είναι δυνατόν να επιβαρύνουν το κόστος των επιμέρους εταιρειών του ομίλου, με αποτέλεσμα την συμπίεση των περιθωρίων κέρδους τους και, ενδεχομένως, την αύξηση της τελικής τιμής διάθεσης των προϊόντων.
Συγκεκριμένα, μέσω της τεχνητής διαμόρφωσης των τιμών μεταβίβασης, των αμοιβών για ενδοομιλικές υπηρεσίες, των χρηματοοικονομικών όρων ή των ανταλλαγμάτων για τη χρήση άυλων περιουσιακών στοιχείων, είναι δυνατόν να μειώνεται το φορολογητέο αποτέλεσμα μιας επιχείρησης και να μεταφέρεται αντίστοιχο μέρος του οικονομικού αποτελέσματος σε άλλη εταιρεία του ομίλου με έδρα στο εξωτερικό. Για τον λόγο αυτό, κρίσιμο στοιχείο του φορολογικού ελέγχου αποτελεί η εξέταση της πραγματικής οικονομικής ουσίας των συναλλαγών μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων και της συμμόρφωσής τους με την αρχή των ίσων αποστάσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας, κατά τα τελευταία έτη υπάρχει πλήρης αναντιστοιχία μεταξύ του κύκλου εργασιών των πολυεθνικών επιχειρήσεων, ο οποίος έχει αυξηθεί σε σημαντικό βαθμό και των διενεργούμενων ελέγχων επί των ενδοομιλικών συναλλαγών οι οποίοι έχουν υποβαθμιστεί. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι:
1. Ο αριθμός των πολυεθνικών εταιρειών με θυγατρικές στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 159% μέσα σε πέντε χρόνια, φτάνοντας τις 1.094 το 2023, από 422 το 2018.
2. Ο κύκλος εργασιών των πολυεθνικών εταιρειών ανέρχεται σε περίπου 160 δισεκατομμύρια ευρώ επί συνολικού τζίρου της ελληνικής οικονομίας 420 δισεκατομμυρίων ευρώ, δηλαδή κατέχουν περίπου το 38% του μεριδίου της αγοράς.
3. Δεν διενεργούνται, πλέον, σε ετήσια βάση στοχευμένοι έλεγχοι στις ενδοομιλικές συναλλαγές, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Επιπλέον, η αρμόδια ελεγκτική αρχή, το σημαντικά υποστελεχωμένο ΚΕ.ΜΕ.Φ., που προέκυψε από τη συγχώνευση των ΚΕ.ΜΕ.ΕΠ. και ΚΕ.ΦΟ.ΜΕ.Π., λειτουργεί με κατά 130 λιγότερες οργανικές θέσεις από το σύνολο των οργανικών θέσεων των δύο καταργηθεισών υπηρεσιών, με αποτέλεσμα να περιορίζεται περαιτέρω η ελεγκτική δυνατότητα στον συγκεκριμένο τομέα.
Το ζήτημα του transfer pricing έχει απασχολήσει και τον ΟΗΕ με σχέδιο που κατατέθηκε για την φορολόγηση των κερδών των πολυεθνικών εταιρειών με βάση που δραστηριοποιούνται (pay where you play) και όχι που δηλώνουν. Για την Ελλάδα, υπολογίστηκε απώλεια εσόδων από τη φορολόγηση των πολυεθνικών κατά 48%, που φτάνει τα 436 εκατ. δολάρια τον χρόνο.
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας, που έχει λάβει ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, εξαρτάται και από την ικανότητα του κράτους να παρεμβαίνει αποτελεσματικά, προκειμένου να αποτρέπονται καταχρηστικές πρακτικές που ευνοούν φαινόμενα αισχροκέρδειας και καρτελοποίησης στην ελληνική αγορά.
Εντούτοις, με την απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. ΠΟΛ.1209/2017 παρέχεται προνομιακή ρύθμιση για τη φοροδιαφυγή των ενδοομιλικών συναλλαγών. Συγκεκριμένα, προβλέφθηκε ότι στις περιπτώσεις διόρθωσης κερδών που προκύπτουν από τον έλεγχο ενδοομιλικών τιμολογήσεων δεν υποβάλλεται μηνυτήρια αναφορά, παρέχοντας ποινική ασυλία στις πολυεθνικές επιχειρήσεις. Η ρύθμιση αυτή, θεωρούμε ότι, αποδυναμώνει το αποτρεπτικό πλαίσιο αντιμετώπισης πρακτικών που οδηγούν σε απώλεια φορολογητέας ύλης.
Πιστεύουμε ότι η αποτελεσματική φορολόγηση όλων, χωρίς εξαιρέσεις και προνομιακές μεταχειρίσεις, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη φορολογική δικαιοσύνη, την ενίσχυση των δημοσίων εσόδων και, τελικά, για τη δημιουργία των αναγκαίων δημοσιονομικών προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν την ουσιαστική αντιμετώπιση της ακρίβειας που πλήττει σήμερα την ελληνική κοινωνία.
Για τους λόγους αυτούς, και ανταποκρινόμενοι στο δημόσιο κάλεσμά σας για κατάθεση προτάσεων και παρεμβάσεων που μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της ακρίβειας, σας καλούμε να εξετάσετε, με ιδιαίτερη προσοχή, το ζήτημα της ΠΟΛ.1209/2017, η κατάργηση της οποίας αποτελεί συνεδριακή μας απόφαση. Πιστεύουμε ότι η αποτελεσματική φορολόγηση των πολυεθνικών ομίλων, η καταπολέμηση της διεθνούς φοροαποφυγής και η αποτροπή κάθε μορφής απώλειας φορολογικών εσόδων θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της ακρίβειας, στη στήριξη των εργαζομένων και στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.
Με εκτίμηση,