20260412-Ανοιχτή Ανακοίνωση της Συνεργασίας Ανεξάρτητων Σχημάτων για την Απαξίωση των Δημοσίων Υπηρεσιών της ΑΑΔΕ & του Υπουργείου Οικονομικών και την Ανάγκη Θεσμικής Παρέμβασης

Εισαγωγή
Πριν από περίπου δέκα χρόνια, ιδρύθηκε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία
παρουσιάστηκε ως μια υποτιθέμενη μεγάλη θεσμική μεταρρύθμιση, με στόχο να θεραπεύσει
χρόνιες παθογένειες του φορολογικού μηχανισμού, όπως την πολιτική χειραγώγηση, την
αδιαφάνεια, την αναξιοκρατία και την αδυναμία αποτελεσματικής καταπολέμησης της
φοροδιαφυγής.
Ωστόσο, η σημερινή πραγματικότητα απέχει δραματικά από το διατυμπανιζόμενο αρχικό
όραμα αφού οι παθογένειες του παρελθόντος συνεχίζουν ακόμη περισσότερο διογκωμένες ενώ
έχουν προστεθεί ακόμη περισσότερες:
- η υπερσυγκέντρωση εξουσιών
- η ψηφιακή γραφειοκρατία
- η κατάργηση λειτουργικών δομών
- η έλλειψη οποιουδήποτε κοινωνικού, πολιτικού και κοινοβουλευτικού ελέγχου
- οι αδιαφανείς διαδικασίες
- η εστίαση στους μικρομεσαίους με ταυτόχρονες χαριστικές παρεμβάσεις για τους
ισχυρούς
- η συστηματική παραβίαση βασικών εργασιακών και συνδικαλιστικών δικαιωμάτων
- η διανομή κονδυλίων με απευθείας αναθέσεις και σε αμφίβολης
αποτελεσματικότητας κατευθύνσεις
και πολλά άλλα ακόμη, συνιστούν σοβαρή συνταγματική απόκλιση.
Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι η αποτυχία αυτής της πολυετούς “μεταρρύθμισης” έχει
πλέον ορατές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες όπως την αδυναμία είσπραξης των
αναγκαίων πόρων, τη διεύρυνση των ανισοτήτων και την ενίσχυση μεγάλων συμφερόντων που
συμβάλλουν άμεσα στη φτωχοποίηση των πολλών. Με αυτά τα δεδομένα, καθίσταται
αναγκαία μια ουσιαστική πολιτική και θεσμική συζήτηση για την αποκατάσταση της
νομιμότητας και της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Κύριο μέρος
Η συστηματική απαξίωση των δημόσιων υπηρεσιών του ελεγκτικού μηχανισμού και η
παραβίαση βασικών συνταγματικών αρχών χρηστής διοίκησης και προστασίας της εργασίας
δεν αποτελούν ένα εσωτερικό ζήτημα ενός κλάδου. Σε μια περίοδο όπου η κοινωνία
δοκιμάζεται από φτωχοποίηση, υπογεννητικότητα και μαζική φυγή νέων, όπως καταγράφεται
σε επίσημους ευρωπαϊκούς δείκτες, η υπολειτουργία των ελεγκτικών υπηρεσιών στερεί από τα
δημόσια ταμεία κρίσιμους πόρους και υπονομεύει τη συνολική ανθεκτικότητα της χώρας. Υπό
αυτές τις συνθήκες, είναι ζωτικής σημασίας μια ευρύτερη θεσμική παρέμβαση για τη
διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.
Όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί καταρρέουν, οι συνέπειες δεν είναι θεωρητικές αλλά είναι
πραγματικές και μάλιστα τραγικές. Η έλλειψη ελέγχων και ο διωγμός όσων προσπάθησαν να
ασκήσουν ουσιαστικό έλεγχο στον ΟΠΕΚΕΠΕ οδήγησε στην καταστροφή ενός ολόκληρου
κλάδου αγροτών και κτηνοτρόφων. Η έλλειψη τεχνικών ελέγχων ήταν ένας από τους κύριους
λόγους που οδήγησε στην έκρηξη του εργοστασίου με τα μπισκότα και στην απώλεια
ανθρώπινων ζωών. Η έλλειψη ελέγχων στα τρένα μαζί με τις πολιτικές υπέρ του κέρδους και τις
αναξιοκρατικές τοποθετήσεις σε όλα τα επίπεδα, οδήγησαν στο δυστύχημα των Τεμπών και
στον θάνατο τουλάχιστον 57 ανθρώπων, κυρίως νεαρής ηλικίας.
Σήμερα, στις φορολογικές και κτηματικές υπηρεσίες, η υποστελέχωση, η εξάντληση και η
μισθολογική κατάρρευση οδηγούν σε απώλεια δημοσίων εσόδων, σε ενίσχυση μεγάλων
συμφερόντων και σε αδυναμία αντιμετώπισης της μεγάλης φοροδιαφυγής. Τα χρήματα που δεν
εισπράττονται από εκείνους που πρέπει, τα πληρώνει τελικά ολόκληρη η κοινωνία και είναι
πολλαπλάσια του μισθολογικού κόστους.
Τον Δεκέμβριο του 2024, πάνω από 200 σύνεδροι της Π.Ο.Ε.-Δ.Ο.Υ., ποικίλης πολιτικής
προέλευσης, έχοντας πλήρη εικόνα της πραγματικότητας στην Α.Α.Δ.Ε., δεσμεύτηκαν να
αναλάβουν δράση και, μεταξύ άλλων, ψήφισαν ομόφωνα ότι:
«Μετά από 8 χρόνια λειτουργίας της Α.Α.Δ.Ε., έχει καταστεί πλέον σαφές ότι το αφήγημα
που συνόδευσε τη σύστασή της έχει καταρρεύσει με κρότο. Η διαφάνεια, η αξιοκρατία, η
καταπολέμηση της διαφθοράς, το χτύπημα της φοροδιαφυγής, η ανεξαρτησία από εξωτερικούς
παράγοντες, η άμεση εξυπηρέτηση των πολιτών κ.λπ., είναι στοιχεία που ουδεμία σχέση έχουν
με την πραγματικότητα της Α.Α.Δ.Ε. Τόσο οι εργαζόμενοι στις φορολογικές υπηρεσίες, όσο και
η κοινωνία στο σύνολό της το έχει πλέον διαπιστώσει και για την ακρίβεια το βιώνει
καθημερινά.» (Ακολουθεί η Πρόταση 1)
Αυτό από μόνο του θα έπρεπε να προβληματίσει σοβαρά όλους τους πολιτικούς και
θεσμικούς φορείς. Οι εργαζόμενοι περιγράφουν ότι ο Οργανισμός που υποτίθεται ότι θα έλυνε
τις παθογένειες του παρελθόντος έχει μετατραπεί σε όχημα έλλειψης λογοδοσίας και οδηγεί σε
διεύρυνση των προβλημάτων (Ακολουθεί η Πρόταση 2).
Οι αρμοδιότητες της Α.Α.Δ.Ε. διευρύνονται χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, δημιουργώντας
υπερσυγκέντρωση εξουσιών που υπονομεύει οποιαδήποτε δημοκρατική λειτουργία (Ακολουθεί
η Πρόταση 3).
Οι δήθεν καινοτομίες του ειδικού μισθολογίου και της αξιολόγησης ενισχύουν μόνο τις
υπερεξουσίες, χωρίς να βελτιώνουν την παραγωγική λειτουργία των υπηρεσιών (Ακολουθεί η
Πρόταση 4).
Σε συνέχεια των αποφάσεων του προαναφερθέντος συνεδρίου, οι επιτυχημένες
κινητοποιήσεις με σκοπό την αποτροπή του κλεισίματος περιφερειακών Δ.Ο.Υ. προκάλεσαν
κύμα αντιδράσεων από δήμους, βουλευτές και κοινωνικούς φορείς, καθώς και επερωτήσεις στη
Βουλή υπερασπιζόμενοι το δημόσιο συμφέρον που η ΑΑΔΕ «καταστρατηγούσε» (Ακολουθεί η
Πρόταση 5).
Την ίδια στιγμή, η πρόχειρη εφαρμογή της ονομαζόμενης «ψηφιοποίησης» έχει
δημιουργήσει νέα γραφειοκρατία, επιβαρύνοντας εργαζόμενους, αλλά και παραγωγικούς
κλάδους, κυρίως λογιστές, δικηγόρους, συμβολαιογράφους και βέβαια και τους πολίτες. Ακόμη
και μια απλή αντιστοίχιση ΚΑΔ πρόσφατα, προκάλεσε χάος και απόγνωση σε επιχειρήσεις και
υπηρεσίες και απέδειξε με τον χειρότερο τρόπο το πώς λειτουργεί η Α.Α.Δ.Ε., η οποία μετακυλίει
τις δικές ευθύνες στους πολίτες.
Αντί για προσλήψεις και αξιοπρεπείς αμοιβές στους εργαζόμενους, η Διοίκηση της Α.Α.Δ.Ε.
επιλέγει τη διοχέτευση κονδυλίων σε ακριβά κτίρια που πλημμυρίζουν, σε ιδιωτικές εταιρείες
και σε συμβουλευτικές υπηρεσίες, στα πλαίσια μιας ευρύτερης πολιτικής που εφαρμόζεται και
ως αποτέλεσμα έχει τη διανομή μέρους των δημοσίων εσόδων σε ημέτερους ιδιώτες.
Όταν η Ομοσπονδία των Εφοριακών προετοίμαζε μια μεγάλη κινητοποίηση για την
αποχή από τον προληπτικό έλεγχο, όπου οι εργαζόμενοι αμείβονται με λιγότερο από 5 ευρώ
την ώρα, ο Διοικητής της Α.Α.Δ.Ε. ακύρωσε μεγάλο μέρος των συνδικαλιστικών αδειών και
διευκολύνσεων, επιχειρώντας να πλήξει τη συνδικαλιστική δράση, ανασύροντας μνήμες από
άλλες εποχές (Ακολουθεί η Πρόταση 6).
Όταν οι ελεγκτές αποκάλυψαν το «κύκλωμα αχυρανθρώπων», η Διοίκηση το παρουσίασε
ως «επιτυχία των αλγορίθμων» για να τονώσει το δικό της κύρος και την εικόνα παρότι γνώριζε
καλά ότι η αποκάλυψη αυτή ήταν αποτέλεσμα της επίπονης, επικίνδυνης και υποαμειβόμενης
δουλειάς ελεγκτών, που ελέγχουν επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου. Το θεσμικό πλαίσιο που
επιτρέπει την αναπαραγωγή εικονικών εταιρειών παραμένει άθικτο, ενώ προτάσεις της
Ομοσπονδίας αγνοούνται (Ακολουθεί η Πρόταση 7).
Πρόσφατα, πάνω από το 80% των υπηρετούντων ελεγκτών της Α.Α.Δ.Ε. υπέγραψαν
κείμενο που περιγράφει μια οριακή εργασιακή πραγματικότητα: την ανεφάρμοστη στοχοθεσία,
την αδιαφανή κατανομή υποθέσεων, την υποστελέχωση, την ανεπαρκή εκπαίδευση, τις
εξαντλητικές πιέσεις, τη μισθολογική κατάρρευση κ.λπ. Αντίστοιχα προβλήματα
αντιμετωπίζουν και οι Κτηματικές Υπηρεσίες (Ακολουθεί η Πρόταση 8).
Η δυσλειτουργία των ηλεκτρονικών πλατφορμών, οι ελλιπείς οδηγίες και οι ανέφικτες
προθεσμίες έχουν οδηγήσει σε αδυναμία άμεσης εξυπηρέτησης των πολιτών, στην πρόσθετη
οικονομική τους επιβάρυνση για την καταβολή αμοιβών σε επαγγελματίες του κλάδου, ενώ
ταυτόχρονα θα κατηγορηθούν οι εργαζόμενοι και θα παρουσιαστεί η ιδιωτικοποίηση ως λύση,
παρότι θα έχει ως αποτέλεσμα ακόμη μεγαλύτερο κόστος για τους πολίτες.
Παράλληλα, η κυβέρνηση μεταφέρει στην Α.Α.Δ.Ε. εξωπραγματικές δικαιοδοσίες, ενώ η
επιλογή στελεχών γίνεται με διαδικασίες που δεν χαρακτηρίζονται από διαφάνεια. Όταν
πάντως η Α.Α.Δ.Ε. συνεργάζεται με ευρωπαϊκές διωκτικές υπηρεσίες όπως οι OLAF, Europol και
Interpol, η αξιοπιστία της ηγεσίας της είναι κρίσιμη.
Η αντίδραση των εργαζομένων δεν είναι συντεχνιακή. Είναι αγώνας για τη Δημοκρατία,
τη Διαφάνεια και το Δημόσιο Συμφέρον. Είναι αγώνας για να μην ξαναζήσουμε σκάνδαλα όπως
του ΟΠΕΚΕΠΕ, για να μην θρηνήσουμε ξανά ζωές όπως στα Τέμπη, για να μην ξαναδούμε
εργοστάσια να ανατινάζονται επειδή δεν έγιναν οι απαιτούμενοι έλεγχοι (Ακολουθεί η Πρόταση
9).
Απαιτείται διαφάνεια στη στοχοθεσία των ελέγχων και έλεγχος της Α.Α.Δ.Ε. από τη
διακομματική Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας (Ακολουθεί η Πρόταση 10).
Απαιτούνται αλλαγές στη Διοίκηση όταν υπάρχουν ευθύνες για παρουσιαζόμενες
αποτυχίες και ανεξάρτητες έρευνες ικανοποίησης προσωπικού που θα τις τεκμηριώνουν
(Ακολουθεί η Πρόταση 11).
Απαιτείται διαφάνεια στις αμοιβές επίτευξης στόχων (Ακολουθεί η Πρόταση 12).
Απαιτούνται γραπτές απαντήσεις για ζητήματα ευνοϊκής μεταχείρισης ισχυρών
οικονομικών συμφερόντων και πολυεθνικών (Ακολουθεί η Πρόταση 13).
Απαιτείται θεσμική επικοινωνία με τους εργαζόμενους και ουσιαστική διαβούλευση για τα
ζητήματα που θέτουν (Ακολουθεί η Πρόταση 14).
Απαιτείται ριζική αλλαγή στη διαδικασία αξιολόγησης, η οποία έχει καταστεί εργαλείο
διαιώνισης της αναξιοκρατίας και διασποράς τοξικότητας.
Επίλογος
Κυρίες και κύριοι
η απαξίωση των ελεγκτικών μηχανισμών δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι ζήτημα
δημοκρατίας, ισονομίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Πρέπει να προσπαθήσουμε όλοι μαζί - όσοι
τουλάχιστον έχουμε ως γνώμονα την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος.
Όλα τα παραπάνω μπορούμε να τα αναλύσουμε επαρκώς και με πλήρη επιχειρήματα, σε
οποιαδήποτε δια ζώσης συζήτηση.